Omgaan met pijn

Omgaan met pijn

Bevallen doet pijn, daar kan je niet omheen. Hoe je met de pijn omgaat tijdens je bevalling is vooraf niet in te schatten; elke bevalling is anders. Wij zullen je hierin coachen en ondersteunen. Dit doen we onder andere door:

  • We geven je een goede voorbereiding op de bevalling door te luisteren naar je wensen en eventuele zorgen bij het bespreken van het bevalplan bij 36 weken
  • we voorzien je tijdens onze voorlichtingsavond van uitgebreide informatie over pijnbeleving en pijnbestrijding
  • we loodsen je door de bevalling heen door het geven van tips om de pijn te verlichten en steunen je op de momenten dat je dat nodig hebt. We proberen zo goed mogelijk af te stemmen op wat jij nodig hebt
  • we regelen pijnbestrijding als je dat graag wilt

Pijnbestrijding bij de verloskundige

Je lichaam maakt tijdens een bevalling endorfines aan, dit zijn pijnstillende hormonen. Ontspanning is belangrijk voor de aanmaak van endorfines: hoe beter jij kunt ontspannen, des te meer endorfines je aanmaakt. Veel endorfines betekent sterkere lichaamseigen pijnstilling. Voor veel vrouwen werkt een warme douche of kruik en een rustige en warme omgeving om te kunnen ontspannen. Daarnaast kan je kiezen voor de volgende mogelijkheden voor pijnbestrijding:

GeboorteTENS

De geboorte-TENS (Transcutane Elektrische Neuro Stimulatie, of te wel het via/door de huid heen stimuleren van de zenuwbanen) is een apparaatje waarmee je jezelf kleine stroomstootjes geeft. Die geven een prikkelend of tintelend gevoel, vergelijkbaar met koude handen die gaan tintelen als ze weer warm worden. Met name voor rugweeën kan deze vorm van pijnbestrijding verlichting geven. Je bedient het apparaat zelf wat je ook een gevoel van controle geeft.

De Geboorte TENS is zowel thuis als in het ziekenhuis toepasbaar en heeft geen nadelige effecten voor de moeder of voor het kind.  Sommige verzekeraars vergoeden de geboorte-TENS dus kijk voor de zekerheid je polis na.

Lachgas

Wanneer kun je lachgas gebruiken

Lachgas kan worden gegeven als je in de actieve fase van je bevalling bent. Het helpt je ontspannen en heeft een verdovende werking. Tijdens het persen kan je geen gebruik meer maken van lachgas, omdat je je dan volledig moet kunnen concentreren.

Mocht er tijdens je zwangerschap of bevalling een medische reden ontstaan om in het ziekenhuis te bevallen onder leiding van de gynaecoloog dan kun je niet voor lachgas kiezen. Je kan dan alleen gebruik maken van de pijnstillingsmethoden die staan beschreven onder ‘pijnbestrijding bij de gynaecoloog’.

Je mag geen lachgas gebruiken als er sprake is van een vitamine B12 tekort of een recente oor- of oogoperatie waarbij gasinjecties zijn gebruikt.

Hoe dien je lachgas toe

Lachgas (Relivopan®) is een mengsel van (di)stikstof(oxide)(N2O) en zuurstof (O2). Middels een mond/ neusmasker kun je jezelf tijdens een wee lachgas toedienen door aan het begin van de wee diep in te ademen. Na de wee haal je het kapje weer weg en stopt de toediening vanzelf. Op het moment dat je volledige ontsluiting hebt en mag gaan persen, wordt het toedienen van lachgas gestopt. Je krijgt dan nog vijf minuten zuurstof toegediend. Hierdoor verdwijnt de werking van het lachgas en kun je je goed concentreren op het persen.  Lachgas heeft geen nadelige invloed op je kind.

Steriele waterinjecties

Steriele waterinjecties

Wanneer je de weeën vooral in je onderrug voelt, kunnen steriele waterinjecties voor verlichting zorgen. We geven je dan 4 prikken met steriel water onder in je rug net boven je bilspleet, of op de plekken in je rug waar je zelf de pijn het meest ervaart. Steriele waterinjecties werken 1 tot 2 uur, maar kunnen zo vaak herhaald worden als je wilt. Er zijn geen bijwerkingen of gevolgen voor jou of je kind. We hebben de steriele waterinjecties bij ons voor een thuisbevalling, maar ze zijn ook in de ziekenhuizen voorhanden. Steriele waterinjecties zijn overal en altijd toepasbaar, ook tijdens het persen of tijdens de rit naar het ziekenhuis. Nadeel is dat je even pijn hebt wanneer de vier prikken toegediend worden.

Medicinale pijnbestrijding bij de gynaecoloog

Wanneer de bovenstaande middelen niet voldoende werken, zijn er medicinale opties mogelijk. Dit betekent wel dat we je altijd moeten overdragen aan de gynaecoloog. Medicijnen gaan altijd voor een klein deel via de placenta door naar je kind. Voordat je iets voor de pijn krijgt, moet er altijd een hartfilmpje van je baby gemaakt worden om te zien of deze in een goede conditie is om pijnbestrijding te kunnen krijgen. Er zijn 3 opties voor pijnstilling. Zie uitklapmenu hieronder.

De keuze om gebruik te maken van medicinale pijnbestrijding ligt geheel bij jou. Je kunt in je bevalplan aangeven of je graag pijnstilling wilt en welke mogelijkheid je voorkeur heeft. Uiteindelijk kiest de gynaecoloog in overleg met jou welke vorm van pijnstilling je krijgt.

Op onze voorlichtingsavond vertellen we je meer over de mogelijkheden van pijnbestrijding. Meer informatie kan je ook vinden in de folder Bevallen: Voorbereiding en pijnbestrijding

Pethidine 

Pethidine is een morfine achtige stof die je slaperig maakt en zorgt dat je beter kunt ontspannen,

Door Pethidine wordt ook de pijn vermindert. Je krijgt het toegediend via een injectie in je bovenbeen of bil. Het werkt binnen 30 minuten en de werkingsduur is 2 tot 4 uur. 

Voordelen Pethidine

Ongeveer 50% van de vrouwen is tevreden over het pijnstillende effect.
Je kunt slaperig worden of zelfs in slaap vallen, dat kan prettig zijn als je moe bent van de weeën. Zo kun je even uitrusten.
Pethidine kan soms verlichting geven als je moet wachten op een ruggenprik.
Nadelen Pethidine

Pethidine werkt niet zo snel, pas na een half uur wordt de ergste pijn minder.
Ongeveer 25 – 50% van de vrouwen vindt dat pethidine de pijn niet vermindert.
Je kunt misselijk, suf en slaperig worden. Het kan zijn dat je daardoor de geboorte minder bewust meemaakt.

Remifantanil

Remifentanil is een morfineachtige stof die wordt toegediend via een infuus

Een infuus is een slangetje in je arm dat vastzit aan een pompje. Je kunt zelf met een drukknop de hoeveelheid remifentanil bepalen die je toegediend krijgt. Het pompje is zo afgesteld dat je jezelf nooit teveel kan geven.

Voordelen remifentanil

Remifentanil werkt al binnen 1 minuut.
Remifentanil werkt beter dan pethidine (maar minder goed dan een ruggenprik).
Nadelen remifentanil

Remifentanil kan van invloed kan zijn op je ademhaling en de hoeveelheid zuurstof in je bloed. In dat geval zal je een zuurstofkapje voorkrijgen.
Er is een kleine kans op ademhalingsproblemen voor de moeder. Daarom moeten jij en je baby zorgvuldig continue in de gaten gehouden worden.

Ruggenprik

Ruggenprik (epiduraal)

De anesthesist brengt onder plaatselijke verdoving een naald aan in je onderrug en via deze naald wordt een dun slangetje ingebracht. Vervolgens wordt de naald weer verwijderd en wordt het slangetje vastgeplakt op je rug. Door dit slangetje krijg je pijnstillende medicijnen toegediend die binnen 15-20 minuten werken. Het slangetje kan gedurende de gehele bevalling blijven zitten.

Voordelen ruggenprik

95% van de vrouwen voelt helemaal geen pijn meer tijdens de weeën.
Voor zover bekend heeft een ruggenprik geen nadelige gevolgen voor de baby.
Je wordt niet slaperig of suf van een ruggenprik en maakt de bevalling dus helemaal mee.
Nadelen ruggenprik

Heel soms werkt een ruggenprik maar aan één kant.
Bij ongeveer 5% van de vrouwen wordt de pijn niet of nauwelijks minder. Dat kan komen door de plaats waar de naald is ingebracht en de dosering van de medicijnen. De ruggenprik wordt dan soms opnieuw uitgevoerd.
De bevalling, vooral het persen, duurt langer. Daardoor heb je meer kans op een bevalling met een zuignap/vacuümverlossing.
De weeën moeten vaker met medicijnen worden ondersteund.
Je mag je bed niet uit, omdat je minder gevoel in je benen hebt. Dat komt langzaam weer terug nadat de toediening van medicijnen is stopgezet. Bij een lage dosering heb je meer gevoel in je benen en kun je soms staan, lopen en meepersen.
Er wordt een infuus ingebracht, om te voorkomen dat je een te lage bloeddruk krijgt.
Meestal krijg je een blaaskatheter omdat je door de verdoving niet goed voelt dat je moet plassen. Na de bevalling wordt de katheter weer verwijderd, tegelijk met het slangetje in je rug.
Je lichaamstemperatuur kan stijgen door een ruggenprik. Het is dan lastig om te bepalen of dat door de ruggenprik komt of dat het om koorts gaat door een infectie. Soms krijg je dan voor de zekerheid antibiotica. Er is een kans dat je kind na onderzoek door de kinderarts wordt opgenomen op de kinderafdeling en ook wordt behandeld met antibiotica.
Je kunt jeuk krijgen. Deze kan goed behandeld worden door de samenstelling van de medicijnen aan te passen.